Plan Schlieffena – był to plan ułożony już w 1905 roku, na wypadek walk na 2 fronty: najpierw zaatakować z całych sił na Francję, łamiąc przy tym neutralność Belgii, po pokonaniu Francji w ciągu kilku tygodni, uderzyć na Rosję, aby ta nie zdążyła przeprowadzić mobilizacji. W tym planie nie przewidziano, że Anglia i Rosja nie włączą się natychmiast do wojny.
Na początku Niemcy wygrywały – po złamaniu neutralności Belgii, Niemcy dotarli na N Francji, gdzie granicy broniła francuska armia wspomagana przez angielską – Niemcy wygrali w tej bitwie granicznej i po zdobyciu kilku francuskich twierdz, na początku września 1914 roku dotarli pod Paryż. Francuzi pod dowództwem gen. Josepha Joffre’a zdołała pokonać Niemców w bitwie nad Marną (6-9 września 1914 roku), a tym samym zmusiła Niemców do cofnięcia się ku północy. Walki wciąż trwały, front zaczął się stabilizować i od Kanału La Manche przez ziemie francuskie aż do granicy szwajcarskiej rozciągnął się front i rozpoczęła się tzw. wojna pozycyjna.
Front wschodni – tu Rosjanie pod dowództwem wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza rozpoczęli ofensywę na całym froncie. W Galicji osiągnęli duże sukcesy, dotarli nawet pod Kraków, ale w Prusach Wschodnich przegrali bitwę pod Tannenbergiem (Niemcy powiedzieli, że pod Grunwaldem) w sierpniu 1914 roku. W późniejszym czasie Niemcy wraz z Austro-Węgrami wyparli wojska rosyjskie na linie Wisły i Sanu. W maju 1915 roku armie niemiecka i austro-węgierska zdołały przerwać front rosyjski pod Gorlicami.
Rosjanie zaczęli wycofywać się także z Królestwa. W sierpniu 1915 roku wojska niemieckie zajęły Warszawę, a do jesieni opanowały całe Królestwo i Litwę, natomiast wojska austro-węgierskie zdołały odzyskać Galicję i zajęły większą część Wołynia. Jesienią 1915 roku front wschodni ustabilizował się na wschodzie na linii od Rygi do granicy rumuńskiej, gdzie także rozpoczęła się wojna pozycyjna.
Jesienią 1914 roku do wojny włączyła się Turcja (stała po stronie państw centralnych), która panowała nad cieśninami czarnomorskimi. Wojska Ententy wysadziły desant w Salonikach i zaatakowały Dardanele, by opanować cieśniny – nie udało się.
Turcja chciała zając Kanał Sueski, co nie udało się, ponieważ wojska brytyjskie przy pomocy Arabów pobiły Turków w Palestynie oraz zdobyły część Mezopotamii. Anglicy opanowali też niemieckie kolonie w Afryce, a wspólnie z Japończykami zajęli niemieckie punkty oporu i kolonie na Oceanie Spokojnym i w Chinach.
W maju 1915 roku Włochy opuściły szeregi Trójprzymierza i wypowiedziały wojnę Austro-Węgrom, w wyniku czego powstał kolejny, mało znaczący front. Także jesienią 1915 roku do wojny przystąpiła Bułgaria (Trójprzymierze), co przesądziło los Serbii, której wojska pokonane przez zjednoczone siły Bułgarów, Austro-Węgier i Niemców, zostały zepchnięte do Grecji (tu także udał się na emigrację serbski rząd).
Gdy ustabilizował się front wschodni, Niemcy próbowali przełamać front zachodni. W lutym 1916 roku rozpoczęli wielką ofensywę w rejonie twierdzy Verdun, która stanowiła kluczową pozycje francuskiego oporu – Niemcy jednak przegrały.
W czerwcu 1916 roku do ofensywy przeszły armie angielsko-francuskie, ale nie udało im się przełamać frontu nad rzeką Sommą (obie bitwy pochłonęły 1,6 mln. ofiar).
W czasie walk nad Sommą wojska rosyjskie przeszły do ofensywy: armia gen. Brusiłowa przerwała front austro-węgierski i zajęła Bukowinę oraz część Galicji Wschodniej (Niemcy musieli przerwać ofensywne działania na Zachodzie, aby pomóc sojusznikom – teraz bronili się na 2 frontach).
Walki trwały także na morzach. Już na początku wojny udało się Anglii sparaliżować handel zamorski państw centralnych, przez co ustał dowóz wielu materiałów potrzebnych do prowadzenia wojny.
Niemcy odpowiedziały na to intensywną budową okrętów podwodnych i w lutym 1917 roku ogłosiły nieograniczoną wojnę podwodną – od tej pory zaczęło się bezwarunkowe topienie wszystkich statków i okrętów (także państw neutralnych), które płynęły do portów Ententy. Pomimo to nie udało się odcięcie Anglii od dowozu z zewnątrz. Topienie statków neutralnych stało się powodem przystąpienia USA do wojny po stronie Trójporozumienia: Niemcy zatopili angielski statek „Lusitania”, na pokładzie którego znajdowali się Amerykanie (120) – dlatego wojna.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz