24/25 października (6/7 listopada) 1917 roku w Piotrogrodzie wybuchło zbrojne powstanie. Jego ośrodkiem kierowniczym był mieszczący się w pałacu Smolnym Komitet Wojskowo-Rewolucyjny, na którego czele stał Włodzimierz Lenin. Oddziały Gwardii Czerwonej opanowały kluczowe punkty miasta: poczty, centrale telefoniczne, dworce, banki, elektrownie.
Jedynym pozostającym poza ich kontrolą ważnym punktem w stolicy pozostał Pałac Zimowy, siedziba Rządu Tymczasowego.
O 1:00 w nocy z 25/26 października (7/8 listopada) 1917 roku Pałac Zimowy został zdobyty, a ministrowie Rządu Tymczasowego aresztowani i osadzeni w twierdzy.
Jeszcze przed zdobyciem Pałacu Zimowego odbyło się posiedzenie Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Rada uchwaliła rezolucję wzywającą wszystkich robotników i chłopów do czynnego poparcia rewolucji (podobny apel wystosowano do proletariatu zachodnioeuropejskiego).
O godzinie 22:40 rozpoczął się w pałacu Smolnym II Wszechrosyjski Zjazd Rad. Doszło tu do podziału stanowisk. Mienszewicy i eserowcy domagali się odwołania oddziałów oblegających Pałac Zimowy i natychmiastowego przerwania walk. Jedynym dla nich rozwiązaniem było nawiązanie rokowań z Rządem Tymczasowym i wprowadzenie do niego większej liczby przedstawicieli partii robotniczych. Nie wypracowano wspólnego stanowiska i mienszewicy oraz eserowcy opuścili salę obrad, uznając Zjazd za nieważny.
Jak już zdobyto Pałac Zimowy, Zjazd zdecydowaną większością głosów przyjął napisaną przez Lenina odezwę „Do robotników, żołnierzy i chłopów”, w której zawiadamiano o zwycięstwie powstania zbrojnego i przejęciu władzy wykonawczej przez II Wszechrosyjski Zjazd Rad. Zjazd podjął również decyzję wyprowadzenia kraju z wojny, uchwalając przedłożony przez Lenina „Dekret o pokoju”, zawierający bolszewicki program powszechnego pokoju. Drugim dekretem o podstawowym znaczeniu dla władzy radzieckiej był uchwalony przez Zjazd „Dekret o ziemi”.
Ostatnim z 3 aktów generalnych uchwalonych bezpośrednio przez II Zjazd Rad był dekret o utworzeniu rządu robotniczo-chłopskiego – Rady Komisarzy Ludowych, której przewodniczącym został Włodzimierz Lenin.
15 listopada 1917 roku Rada Komisarzy Ludowych ogłosiła Deklarację Praw Narodów Rosji (mówiła ona m. in. o prawie narodów Rosji do swobodnego samookreślenia się i stworzenia samodzielnego państwa włącznie).
Na przełomie listopada i grudnia 1917 roku odbyły się w warunkach ostrej walki politycznej wybory do Konstytuanty. Bolszewicy przegrali wybory (najwięcej głosów zdobyli eserowcy, którzy powinni teraz przejąć władzę). Tak się jednak nie stało. Bolszewicy uznali, że nie można zaprzepaścić zdobyczy rewolucyjnych, dlatego podjęli uchwałę o rozwiązaniu Konstytuanty jako organu kontrrewolucyjnego. Lew Trocki powiedział, że „Konstytuanta stanęła w poprzek drogi ruchu rewolucyjnego i została wymieciona”.
Rosja znajdowała się w bardzo tragicznej sytuacji, dlatego zdecydowała się na rokowania z państwami centralnymi. Przewodniczący radzieckiej delegacji – Lew Trocki – odrzucił proponowany przez Niemców tekst traktatu, zrywając tym samym rokowania (zrobił to wbrew wyraźnym dyrektywom KC partii).
W tym czasie państwa centralne zakończyły rokowania z niezależną Ukraińską Republiką Ludową i w lutym 1918 roku zawarły z nią traktat, który określał m. in. przebieg zachodnich granic. Ukraina w zamian za pomoc militarną i techniczną miała zaopatrzyć Niemcy i Austro-Węgry w produkty rolne.
Ukraińska Republika Ludowa dostała odcięte od Królestwa Polskiego rdzenne ziemie: Chełmszczyzna i część Podlasia. Ponadto tajny załącznik do układu przewidywał, iż Austro-Węgry utworzą z Galicji Wschodniej i Bukowiny odrębną jednostkę autonomiczną.
Teraz Niemcy ruszyli na Rosję. 23 lutego 1918 roku doszło do 2 bitw pod Narwą i Pskowem, które to Rosja przegrała.
W tej sytuacji zmuszona została do zawarcia traktatu pokojowego, który podpisany został 3 marca 1918 roku w Brześciu nad Bugiem (były to tzw. traktaty brzeskie): Rada Komisarzy Ludowych zmuszona była do wyrażenia zgody na oderwanie od Rosji znacznych terytoriów okupowanych przez Niemcy: Litwy oraz części Łotwy, Estonii, Białorusi, Królestwa Polskiego. Na Zakaukaziu pod zwierzchność Turcji przechodziły okręgi: Batumi, Kars, Ardakan (prawie 1 mln km2). Dodatkowo Rosja zobowiązała się do demobilizacji armii i floty oraz części jednostek nowo organizowanej Armii Czerwonej. Ukraina i Finlandia zostały w tym traktacie określone jako państwa niezależne.
Podpisanie tego traktatu polityczno-terytorialnego przez Niemcy, Austro-Węgry z jednej strony i Rosję z drugiej automatycznie stanowiło kolejne przekreślenie wszystkich dotychczasowych traktatów między tymi mocarstwami, a więc i traktatów rozbiorowych Polski.
Lenin słusznie przewidział, że w ślad za rosyjskim proletariatem, jako pierwszy do walki przeciwko kapitalizmowi pójdzie proletariat niemiecki. Dlatego też, gdy w Niemczech zaczęła się rewolucja, Lenin wydał rozkaz „czerwonego marszu” na Zachód.
17 listopada 1918 roku specjalnie utworzona bolszewicka Armia Zachodnia rozpoczęła operację „Wisła”, tj. rewolucyjny marsz na zachód, w celu udzielenia internacjonalistycznej pomocy walczącemu proletariatowi niemieckiemu. Wszędzie na zajmowanych obszarach tworzono lub przywożono gotowe już czerwone rządy, które proklamowały „jedność z Rosją Radziecką na zasadzie konfederacji”.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz